Veelzijdig Epoxy Systeem - De Keuze Van Professionals

	Constructie van de romp
	Afwerking van de romp
	Benodigdheden voor het werken met epoxy

6 De ideale werkwijze voor het bouwen van houten boten

Handeling

Producten

Voor iedere handeling: Reiniging. Maak de geschuurde oppervlakken altijd eerst schoon en stofvrij. Reinig de te bewerken oppervlakken met een solvent voor optimale hechting van de lijm. Laat ca. 20 minuten uitdampen. Ondersteun droogproces evt. met föhn.

SP Fast Epoxy Solvent A

Voor iedere handeling: Epoxy als primer. Smeer delen die verlijmd moeten worden altijd eerst voor met epoxy vanwege de zuigende werking van hout. Laat dit 10 minuten inwerken (verwarmen met een föhn verbetert de indringing van de hars). Als het oppervlak glanzend blijft kan worden gelijmd.

Onverdikte SP 106

Epoxy gereedschap: Voor het verwerken van epoxy raden we aan het volgende gereedschap/materiaal voorhanden te hebben:

1. Nitrilehandschoenen (MUST! Beter dan latex)
2. Plastik puntzakken voor het aanbrengen van verdikte verdikte epoxy in naden en fillets (a la slagroomspuit)
3. Lijmkwast in een aantal verschillende maten
4. Mohairrol verfrollers voor het aanbrengen van expoxy en het narollen/verzadigen van glasweefsels (+ rolbeugen en rolbak)
5. Ontluchtingsroller voor het narollen van glasvezellaminaten om luchtbellen te verwijderen
6. Epoxy hand cleaner voor het snel en veilig verwijderen van epoxy van de huid
7. Mengbekers
8. Plamuurrubber (squeegee)
9. Plamuurmessen
10. Plastic spatels (voor plamuren en lamineren)
11. Tongspatels voor het aanbrengen van hoeklijstverbindingen (fillets) en als roerstokjes.
12. Afplakband
13. Fijnstofmasker voor schuurwerk
14. Wegwerp Werkoverall (u wilt geen epoxy op uw dure overall!)
15. Epoxy solvent B voor het schoonmaken van uw gereedschap

Verlijmen van panelen.
Vaak worden panelen voor de huid gemaakt uit meerdere platen multiplex. De losse onderdelen moeten verlijmd worden tot één element door middel van een stompe verbinding of een schuine liplas (scarf joint) zie hieronder.

Maak de gewenste hoeveelheid epoxy aan. Voeg (een) vulmiddel(en) toe om de epoxy te verdikken en de lijmeigenschappen te optimaliseren. Kijk voor de vulmiddelen en verhoudingen in de tabel lijmmengsels. Leg een stuk plastic op de werkbank of vloer waar de lijmnaad op komt te liggen (hecht niet aan epoxy). Smeer beide te verlijmen oppervlakken in, voeg ze samen en oefen druk uit. Verwijder de overtollige epoxy (is zeer lastig na uitharding). Zorg ervoor dat er voldoende epoxy in tussen de verbinding blijft zitten. Verzeker u ervan dat de te lijmen delen op de juiste manier in elkaars verlengde liggen. Fixeer en klem de delen. Of zet er gewicht op. Minstens 24 uur laten uitharden.

SP 106
Microfibers

Versteviging lijmnaden. Het is verstandig de lijmverbinding van de panelen zoals hierboven beschreven te verstevigen door het aanbrengen van glasvezelband over de lijmnaad.

Neem een stuk glasvezelband van tenminste 100 mm breed of knip een iets breder stuk 150-200 mm uit een glasvezeldoek. Maak de gewenste hoeveelheid onverdikte epoxy aan. Bewerk het stuk hout waar de glasvezel over aangebracht zal worden voor, met epoxy als primer en laat dit even drogen.

Breng als de epoxy niet meer kleverig aanvoelt een tweede laag epoxy aan ter breedte van het glasweefsel en leg dat hierin. Strijk het voorzichtig glad en kwast het na met epoxy om het te verzadigen met voldoende (maar niet teveel) epoxy. Controleer goed op droge plekken. Laat dit 24 uur uitharden. Deze eerste gang kan tegelijk met het verlijmen van de panelen worden gedaan.

Als de epoxy is uitgehard, draait u het paneel om en herhaalt bovengenoemde stap aan de andere zijde. Breng tot slot een tweede laag onverdikte epoxy aan zodat u bij het egaliseren en schuren de glasvezel niet beschadigt.

SP 106
Glasvezelband of –doek

Verlijmen geassembleerde romppanelen - buitenzijde. Als de rompanelen zijn samengevoegd (op de frames zijn geschroefd en/of gehecht met koperdraad of tie-wraps) kunnen ze verlijmd worden.

Bewerk de te behandelen oppervlakken voor met Solvent A (20 min. Laten uitdampen) en een laag epoxy. Voor de naden is een oude tandenborstel handig.

Maak steeds kleine hoeveelheden epoxy aan die binnen ca. 15 minuten verwerkt kunnen worden. Voeg aan de epoxy (een) vulmiddel(en) toe. Kijk voor de vulmiddelen en verhoudingen in de tabel lijmmengsels. Gebruik eventueel een puntzak om het lijmmengsel tussen de naden van de panelen aan te brengen. Spatelen kan ook.

Gebruik een spatel om de naden glad te strijken en overtollige epoxy te verwijderen. Verwijdering na uitharding gaat zeer moeizaam.

Besteed bijzonder aandacht aan de panelen met scherpe hoeken: boeg, spiegel, kim. Maak deze hoeken enigszins rond met de epoxylijm (later rond schuren) zodat het glasweefsel(band) dat hier overheen zal worden aangebracht niet in een scherpe vouw komt te liggen (zie afbeelding).

Tenminste 24 uur laten uitharden – liefst langer.

SP Fast Epoxy Solvent A
SP 106
Microfibers
Eventueel Colloidal Silica toevoegen om het mengsel dikker te maken en te voorkomen dat het uitzakt.

Verwijderen hechtingen en of schroeven: Als e romppanelen met elkaar verlijmd zijn kunnen de schroeven/hechtingen die de romppanelen bij elkaar hielden worden verwijderd.

Let op!: Niet die schroeven of hechtingen die de frames aan de binnenzijde van de boot op hun plaats houden. Voordat u deze schroeven/hechtingen kunt verwijderen om de buitenkant van de boot af te werken moeten eerst de frames op hun plaats gefixeerd zijn. U kunt of eerst de binnenzijde van de boot verder afwerken of de frames fixeren met bijvoorbeeld 5 minuten epoxy.

Laat in ieder geval de schroeven/hechtingen op de plaatsen die het meest belast worden door een sterke buiging van het multiplex (boeg, spiegel) nog een tijdje op hun plaats zitten.

5 minuten epoxylijm

Dichten gaatjes. Als de schoeven of de tie-wraps of het koperdraad waarmee de panelen zijn gehecht/vastgezet, zijn verwijderd dienen de gaatjes gedicht te worden. Plak aan één zijde schilderstape over de gaatjes. Smeer de gaatjes vanaf vanaf de andere kant dicht met verdikte epoxy.

Tip: Maak de bouwruimte donker en schijn met een zaklamp onder de romp. Zo kunt u goed zien of alle gaatjes en naden zijn gedicht.

SP 106
Microfibers
Colloidal Silica toevoegen om het mengsel dikker te maken en te voorkomen dat het uitzakt.

Afdichten naden met glasvezelband. Tenzij de bouwinstructies voorschrijven dat de gehele buitenzijde met glasweefsel moet worden bekleed – of als u daar zelf voor kiest – moeten alle naden aan de buitenzijde (als de gaatjes gedicht zijn) worden verstevigd en afgedicht met glasvezelband.

Zorg dat u alle stukken glasvelband die u nodig zult hebben op maat gemaakt klaar hebt liggen voor u de benodigde epoxy (kleine hoeveelheden!) gaat aanmaken.

Behandel het hout weer voor. Ontvetten met Solvent A (20 minuten laten uitdampen) en een laag onverdikte epoxy aanbrengen als primer. Wacht tot de epoxy enigszins gedroogd is (niet meer plakt) en breng vervolgens een tweede laag epoxy en daarna het glasvezelband aan. Verzadig dit vervolgens met de kwast met voldoende epoxy (niet teveel) en let op droge plekken. Verwijder overtollige epoxy meteen.

Laat het laminaat drogen tot het niet meer plakt en breng een tweede laag epoxy aan.

SP Fast Epoxy Solvent A
SP 106 (niet verdikt)
Glasvezelband, geweven, 100 mm, 160 gr./m2

Verlijmen geassembleerde romppanelen binnenzijde. Volg de zelfde werwijze als voor de buitenzijde voor wat het vullen van de naden betreft en het afwerken ervan met glasvezelband.

Aanbrengen hoeklijstverbindingen of fillets: De frames die aan de binnenzijde van de boot in een haakse hoek staan ten opzichte van de romp en eventueel de bodempanelen die in een iets meer dan haakse hoek staan ten opzichte van de zijpanelen moeten met een hoeklijstverbinding worden verlijmd. Zie voor meer informatie paragraaf 4.3

Zwaar belaste fillets moeten met een lijm van epoxy met microfibers en colloidal sillica worden gemaakt (moeilijker te schuren). Minder zwaar belaste fillets kunnen met microballoons of glasbubbles worden gemaakt. Fillets onder de waterlijn bij voorkeur met glassbubbles.

Deze hoeklijstverbindingen moeten worden afgewerkt met glasvezelband zoals hierboven beschreven. U kunt het glasvezelband aanbrengen als de hoeklijstverbinding nog nat is en kleverig aanvoelt (zie onder paragraaf 3.5 Schema Verwerkingstijd op temperatuur: “Laatste Overcoating mogelijkheid”). Dit geeft de beste (chemische) verbinding.

Als u minder ervaren bent en niet het risico wilt lopen de aangebrachte hoeklijstverbinding te beschadigen kunt u deze ook eerst volledig laten uitharden. Daarna moet wel eerst de amine blush (paragraaf 3.6) worden verwijderd en moet de uitgeharde verbinding worden geschuurd alvorens het glasvezelband aan te brengen.

SP Fast Epoxy Solvent A
SP 106
Fillet belast:
Microfibres, Colloidal Silica

Fillet niet-belast:
Microballoons of Glassbubbles met Colloidal Silica.

Glasvezelband, geweven, 100 mm, 160 gr./m2 Of op zwaar belaste stukken biaxiaal glasvezelband.

Coaten met epoxy: Als niet is voorgeschreven dat de gehele buitenzijde van de romp van een laag glasvezel moet worden voorzien, moet u het hout in ieder geval twee keer te coaten met een laag onverdikte epoxy.

N.B. Als u de boot transparant wilt afwerken om mooi hout goed tot zijn recht te laten komen, wordt aangeraden hier Spacote 320 te gebruiken. Dit geeft een uitstekende bescherming tegen vochtindringing en is een zeer heldere epoxy met die een langdurige hoge glans en helderheid geeft.

Aanbevolen wordt om de binnenzijde ook (tenminste één keer) te coaten voor een optimale bescherming van het hout. Als u één coating binnen de termijn voor de “Laatste Overcoating Mogelijkheid” (zie tabel “Verwerkingseigenschappen op temperatuur” onder paragraaf 3.5) kunt aanbrengen kunt u als de epoxy net niet meer kleverig aanvoelt (uw behandschoende vinger laat een afdruk achter maar de expoxy plakt niet meer) meteen een tweede coating aanbrengen.

Anders moet u de epoxy eerst 24 uur laten uitharden, de amine blush verwijderen (Solvent C), schuren met een korrel 100 (bij nat schuren pas na 48 uur), alvorens de tweede laag aan te brengen.

Ter verduurzaming van uw boot kunt u er natuurlijk wel voor kiezen om een laag glasvezel aan te brengen.

SP 106
Eventueel Spacote 320

Glasweefsel aanbrengen: Als dit is voorgeschreven of u kiest er zelf voor dan kan een glasweefsel aan de buitenzijde over de hele romp worden aangebracht.

N.B. Als u de boot doorzichtig wilt afwerken om mooi hout goed tot zijn recht te laten komen gebruikt u als weefsel RE100H en niet biaxiaal glasweefsel.

U kunt dit karwei uitstekend doen met SP 106. Maar indien het een groot oppervlak betreft raden we aan om hier Ampreg 20 of 22 voor te gebruiken.

Schuur de ondergrond eerst met een korrel 60 of 80. Weefsels voorbereiden, op lengte knippen en bijv. oprollen op stokken (pvc pijp).

Bewerk het oppervlak eerst weer voor met Solvent A en breng een laag onverdikte epoxy aan als primer en laat deze drogen tot de epoxy net niet meer plakt. Bepaal wel van tevoren hoeveel van het oppervlak u die dag kunt verwerken. Uitgeharde epoxy moet immers eerst weer geschuurd en gereinigd worden voor u verder kunt!

Breng een tweede epoxylaag aan ter breedte van één baan van het weefsel. Breng het weefsel – van boven naar beneden – aan (plak het zonodig aan de bovenkant vast met schilderstape) en druk het in de hars. Strijk met de hand (handschoenen!!!) en met behulp van een roller, vanuit het midden alle kreukels uit het doek. Als het doek mooi glad en strak ligt dan verzadigen met epoxy tot het weefsel doorzichtig is en alle luchtbellen zijn weggestreken. Gebruik hiervoor een ontluchtingsroller en/of een plamuurrubber ook wel Squeegee. Verwijder overtollig hars meteen! Laat de banen overlappen en verwijder het overtollige weefsel zoals beschreven onder paragraaf 4.5 aan het eind van de tekst over “Toepassing weefsels”. Dit om de ene baan perfect op de volgende te laten aansluiten.

Nu kunt u ervoor kiezen om Peelply doek aan te brengen. Dit doek kan er na het uitharden van de epoxy weer afgetrokken worden. Het voorkomt in hoge mate amine blush dit hoeft u dus niet te reinigen, neemt oppervlakte vervuiling en overtollige hars mee en u hoeft voor een volgende (hars)laag niet te schuren (veel mensen hebben daar heel wat voor over omdat u inmiddels al heel wat gereinigd en geschuurd hebt). Peelply wordt direct over de natte hars aangebracht op dezelfde wijze als het glasvezeldoek. Uiteraard zonder toevoeging van extra hars (behalve op evident droge plekken).

Als u geen peelply gebruikt moet u een extra laag hars aanbrengen om de voorkomen dat u de vezel beschadigt bij het schuren na uitharding ter voorbereiding voor de volgende afwerkingslaag.

Minimaal 1 dag laten drogen. Voor nat schuren 2 dagen.

SP Fast Epoxy Solvent A
SP 106 danwel Ampreg 20 of 22 (Kan SP 106 geheel vervangen)
Biaxiaal glasweefsel van 450 gr/m2
Eventueel Peelply (aanrader! Scheelt heel veel reinigings en schuurwerk)

Doorzichtige afwerking: Als u de afwerking doorzichtig wilt houden om mooi hout goed tot zijn recht te laten komen dan moet geen plamuur worden toegepast. Na het uitharden en zeer zorgvuldig schuren – met een korrel 180 – kunt u een transparante lak zoals Nautix VA3 aanbrengen. Een duurzame, langglanzende, sterke en niet vergelende lak.

Nautix VA3 Blanke lak

Plamuren: Als er geen peelply is gebruikt moet de amine blush gereinigd worden (Solvent C) en moet het oppervlak geschuurd worden.

Plamuren kan met SP S’Fill of een zelfgemaakte plamuur van SP 106 met microballoons en colloidal silica (zie recept onder paragraaf 4.6) of met de kant en klare Watertight Epoxy Filler van Nautix.

Kijk goed naar de plaatsen waar een verdikking optreedt als gevolg van toepassing van glasvezelband over naden e.d. en verder naar putjes/blaasjes/naden. Plamuur de oneffenheden zoveel mogelijk weg. U zult daar geen spijt van krijgen.

Daarna voor het allermooiste resultaat de high build epoxy primer Nautix HPE als kwastplamuur/primer/undercoat (deze bouwt in 1 laag een dikte op van ca. 125-150 mU!)

Voor een tweecomponentenlak (aanrader maar lastig, zie hieronder) is geen primer nodig maar voor het allermooiste resultaat bevelen we wel Nautix HPE aan.

Eventueel Solvent C
SP 106 met Microballoons en Colloidal Silica
Of
SP S’Fill
Of
Nautix Watertight Epoxy Filler

Nautix HPE High Build Epoxy Primer

Aflakken: U kunt de boot aflakken met een één of twee componenten lak. Het laatste wordt aangeraden maar is geen must. Ook de Nautix eencomponent lakken geven een prachtig en duurzaam resultaat.

Schuren en aflakken met de eencomponent Nautix L3 Hoogglans Kleurlak.

Een tweecomponent lak (Nautix L2) mag ook en wordt zelfs aanbevolen. Echter ... het is een twee componenten systeem en dus moeilijk te verwerken (potlife) en het vraagt het een en ander van uw kwaliteiten als schilder.

SP 106 met glassbubbels en colloidal silica.
Of
Nautix Watertight Epoxy Filler

Eventueel (aanbevolen) Nautix HPE High Build Epoxy Primer

Nautix L3 Hoogglans Kleurlak
Of
Nautix L2 twee componenten Hoogglans Kleurlak,